[เถรี]

วันนี้ตรงกับวันพุธที่ ๑๘ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ถ้าหากว่ามีเสียงฝนแทรกเข้าไปในการบันทึกเสียง ก็ต้องขออภัยต่อทุกท่านด้วย เนื่องเพราะว่าอากาศเปลี่ยนแปลงรุนแรงมาก และไม่นึกว่าฝนจะตกหนักขนาดนี้ เนื่องเพราะว่าปีนี้ความจริงจะเป็นปีที่แล้งจัดมาก..!

วันนี้ตรงกับวันแรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๔ วันตรุษไทย คำว่า "ตรุษ" มาจากภาษาสันสกฤต แปลว่า "ตัดขาด" หรือ "หมดสิ้นไป" ก็คือสิ้นปีเก่า จะเริ่มก้าวเข้าสู่ปีใหม่ในวันพรุ่งนี้ ก็คือจากปีมะเส็ง (งูเล็ก) พรุ่งนี้พอได้อรุณก็จะเป็นปีมะเมีย (ปีม้าไฟ) ถ้าถือตามแบบโบราณ ลูกใครหลานใครเกิดปีนี้ ต่อให้เป็นตี ๕ ครึ่ง ถ้าไม่ได้อรุณ โบราณก็ยังนับเป็นวันเก่าอยู่ ก็ต้องใช้ปีมะเส็งไปก่อน พอได้อรุณแล้วถึงจะเป็นปีมะเมีย

คราวนี้โบราณเขามีคำว่า "ตรุษ ๔ สงกรานต์ ๕ สารท ๑๐ "หมายถึงว่าวันตรุษไทยตรงกับสิ้นเดือน ๔ วันสงกรานต์จะอยู่ช่วงเดือน ๕ และวันสารทไทยจะอยู่สิ้นเดือน ๑๐ แต่ด้วยความที่ว่าสมัยที่ยังอยู่วัดท่าซุง นายสง่า สาโรจน์ อดีตมัคคทายกวัดท่าซุง ตีความคำโบราณผิด จึงได้ขอหลวงพ่อฤๅษีฯ ว่าขอทำบุญวันตรุษไทย ๔ วัน และวันสงกรานต์ ๕ วัน จึงโดนหลวงพ่อท่านด่าไปว่า "ให้โคตรพ่อโคตรแม่มึงไปทำเอง ทำบุญวันตรุษไทยวันเดียว วันสงกรานต์ ๓ วันก็พอแล้ว พระไม่ได้ว่างเหมือนมึง..!"

สมัยก่อนนั้น ช่วงวันตรุษไทย วันสงกรานต์ และวันสารทเป็นวันที่สำคัญมาก เพราะว่าประเพณีเก่า ๆ หนุ่มสาวแทบไม่มีโอกาสได้เจอกัน นอกจากช่วงวันตรุษ วันสงกรานต์ และวันสารทเท่านั้น หรือไม่ไปเจอกันอีกทีก็ตอนลงแรงเกี่ยวข้าว

ในเมื่อเป็นเช่นนั้น การทำบุญสมัยก่อนจึงมักจะทำกัน ๓ วัน โดยเฉพาะตรุษไทยนั้นจะมีการกวนข้าวเหนียวแดงและกาละแม ซึ่งถ้าบ้านไหนมีลูกสาวสวยก็แทบไม่ต้องออกแรงเลย เพราะว่าหนุ่ม ๆ จะแห่กันมาช่วยชนิดข้ามวันข้ามคืน พูดง่าย ๆ ว่าสาวจะรักใครชอบใครก็ไม่รู้ ? ต้องแสดงความเก่งกล้า ความขยันของตนเองออกมาให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้

เราจะเห็นว่าประเพณีสมัยก่อนนั้น โอกาสที่หนุ่มสาวจะออกนอกลู่นอกทางนั้นยากมาก เนื่องเพราะว่าอยู่ในสายตาพ่อแม่ตลอดเวลา ต่อให้เป็นช่วงตรุษสารทที่เขามาช่วยงานบ้าน ถ้าไม่อยู่บนเรือนก็อยู่ใต้ถุนเรือน..!

ในเมื่อเป็นเช่นนั้น โอกาสที่จะเสียหายจึงมีน้อยมาก แล้วความเสียหายที่เกิดขึ้น เขาก็มักจะโทษว่า "ผู้หญิงไม่รักนวลสงวนตัว" สมัยที่กระผม/อาตมภาพเรียนชั้นมัธยมปีที่ ๒ มีรุ่นพี่คนหนึ่งท้องในระหว่างที่เรียน ถึงขนาดต้องย้ายหนีลงปักษ์ใต้ไปเลย..! เนื่องเพราะว่าอยู่ในจังหวัดไม่ได้ เขาลือกันไปทั้งจังหวัด..! กลายเป็นว่าสภาพสังคมช่วยกันควบคุม ทำให้คนไม่กล้าออกนอกลู่นอกทาง