[เถรี]

แล้วกฎหมายเกี่ยวกับการเรียนพระปริยัติธรรมก็ออกมาสนับสนุน ผู้สอบได้เปรียญธรรม ๓ ประโยค เทียบวุฒิให้เท่ากับมัธยมศึกษาปีที่ ๖ แต่ว่าเปรียญธรรม ๙ ประโยคไปเทียบปริญญาตรี ซึ่งไม่ใช่ เพราะว่าเปรียญธรรม ๙ ประโยค เป็นปริญญาตรีเลย ไม่เชื่อลองไปดูปริญญาบัตรของเปรียญธรรม ๙ ประโยคดู เขาจะระบุชัดเจนเลยว่า "ปริญญาบัตรนี้" ก็แปลว่าบางทีการเขียนกฎหมายของเราก็มั่วอยู่เหมือนกัน เขาเป็นปริญญาตรีอยู่ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ แต่ไปบอกว่าเทียบเท่า..!

แต่ว่าถ้าท่านใดที่เรียนบาลีมาอย่างเดียว พอได้ปริญญาตรีคือประโยค ๙ แล้ว เอาไปสมัครสอบปริญญาโทนี่ปางตายทุกรายเลย เพื่อนร่วมรุ่นปริญญาโท ตอนนั้นก็คือท่านเจ้าคุณพระราชปริยัติโมลี (ไพบูลย์ วิปุโล ป.ธ. ๙) วัดสามพระยา วรวิหาร ท่านมรณภาพไปแล้ว ไม่รู้เรื่องวิชาทางโลกเลย กระผม/อาตมภาพต้องแบกท่านไว้ในกลุ่ม ถึงเวลาทำการบ้านทำรายงานอะไร ก็ต้องเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ให้ท่านด้วย ก็ช่วยกันแบก ช่วยกันหาม จนกระทั่งจบปริญญาโทไปได้

ความจริงผู้ที่จบบาลี น่าจะเป็นว่าเปรียญธรรม ๓ ประโยคเทียบเท่าเทียบปริญญาตรีไปเลย เปรียญธรรม ๖ ประโยคเทียบปริญญาโท เปรียญธรรม ๙ ประโยคเทียบปริญญาเอก แต่ให้เทียบในลักษณะ "วิชาเอกภาษาบาลี" เหมือนอย่างที่เขาเรียนครุศาสตร์เอกภาษาไทย เอกภาษาจีน เหล่านี้เป็นต้น ก็ได้แต่รอว่าบรรดาครูบาอาจารย์รุ่นเก่า ๆ เมื่อไรท่านจะเปิดกว้างขึ้นอีก ไม่อย่างนั้นแล้วการเรียนของเราก็ต้อง "ปล้ำผีลุก ปลุกผีนั่ง" กันต่อไป

โดยเฉพาะถ้าไม่ได้เรียน "บาลีใหญ่" อย่างพวก "มูลกัจจายน์" เราจะไม่รู้เลยว่าบาลีแต่ละคำนั้น ที่มาที่แท้จริงคืออะไร กระผม/อาตมภาพโชคดีที่ได้เรียนมาหน่อยหนึ่ง ปรากฏว่าเขามีสูตรบาลีอยู่ ๑๕๓ สูตร ตายไหม ? ท่องสูตรไม่ได้จะไม่เข้าใจเลย เขาเริ่มตั้งแต่ปุพพะมะโธ ฐิตะมะสะรัง สะเรนะวิโย ชะเย สูตรที่ ๑ เลยคือ แยกสระหน้าออกจากสระหลัง

แล้วก็มาสูตรที่ ๒ สะราสะเรโลปัง ลบสระหน้าเสีย เหลือแต่สระหลัง งง ๆ ไหม ? เพราะฉะนั้น..เราจะเห็นว่าบางตัวพอ "สนธิ" เข้าไป ทำไมสระตัวหน้าหาย เหลือแต่สระตัวหลัง เพราะว่าสูตรของเขาตายตัวมาอยู่แล้ว ลิงคัตเถ ปะฐะมา หาเพศของคำนั้นให้ได้ เขาจะไล่ไปทีละสูตร ๆ

ตอนที่กระผม/อาตมภาพเรียนอยู่ ครูบาอาจารย์ท่านบอกว่า "จะเอาหนังสือ ชีต โน้ตย่อ โทรทัศน์ พัดลม ตู้เย็นอะไร ถ้าคิดว่าช่วยให้สอบได้เอาเข้าห้องสอบไปได้เลย ผมไม่ว่า..!" วิชาไหนที่ครูบาอาจารย์ใจดีขนาดนี้ โปรดทราบ..กระผม/อาตมภาพไม่เคยเจอเลยว่าจะหาคำตอบได้ในเล่มนั้น เพราะว่าในตำราเป็นของตายตัว แต่ครูบาอาจารย์ท่านไม่ได้ถามว่า "สูตรที่ ๑ คืออะไร ?" แต่ท่านถามว่า "ศัพท์คำนี้มาจากสูตรไหน ?" อิ๊บอ๋ายแล้ว..! พวกเราถ้าหากว่าใครได้ประโยคแล้วลองเรียนดูบ้างก็ได้ เผื่อจะมีความรู้แน่นขึ้น..!