ฝึกสมาธิ ไม่สงบ แต่สุข

[เรียน]

โยมพยายามฝึกสมาธิมานานหลายปี แต่เมื่อก่อนฝึกแล้วรู้สึกเครียด ฝืนใจ บังคับตัวเอง อึดอัด เหมือนไม่ตรงจริตค่ะ
แต่ช่วงนี้ อยู่ ๆ ฝึกแล้วความไม่สบายกายไม่สบายใจที่เคยมีจากการทำสมาธิ เริ่มหายไป รู้สึกอยากนั่งสมาธินาน ๆ ไม่อยากเลิก แต่สมาธิก็ยังไม่ทรงตัว ดูลมหายใจได้ไม่ต่อเนื่อง แป๊บเดียวก็นึกเรื่องอื่น แต่แปลกที่ไม่เครียดเหมือนเมื่อก่อน นั่งแล้วอารมณ์ดี ถึงแม้ไม่ได้ฌาน ไม่ได้ญาณอะไรเลย อยากทราบว่า
๑. การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากอะไรคะ ทำไมอยู่ ๆ จากไม่ชอบสมาธิ กลายเป็นชอบคะ
๒. ความสุขนี้ใช่ปีติหรือเปล่าคะ หรือคำว่าปีติใช้กับสมาธิระดับฌานเท่านั้นคะ
๓. โยมมาถูกทางแล้วใช่ไหมคะ ถึงจะยังฟุ้งซ่านอยู่ก็ทำต่อไปใช่ไหมคะ

[สุธรรม]

ถาม : โยมพยายามฝึกสมาธิมานานหลายปี แต่เมื่อก่อนฝึกแล้วรู้สึกเครียด ฝืนใจ บังคับตัวเอง อึดอัด เหมือนไม่ตรงจริตค่ะ
แต่ช่วงนี้ อยู่ ๆ ฝึกแล้วความไม่สบายกายไม่สบายใจที่เคยมีจากการทำสมาธิ เริ่มหายไป รู้สึกอยากนั่งสมาธินาน ๆ ไม่อยากเลิก แต่สมาธิก็ยังไม่ทรงตัว ดูลมหายใจได้ไม่ต่อเนื่อง พักเดียวก็นึกเรื่องอื่น แต่แปลกที่ไม่เครียดเหมือนเมื่อก่อน นั่งแล้วอารมณ์ดี ถึงแม้ไม่ได้ฌาน ไม่ได้ญาณอะไรเลย อยากทราบว่า
๑. การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากอะไรคะ ทำไมอยู่ ๆ จากไม่ชอบสมาธิ กลายเป็นชอบคะ ?
๒. ความสุขนี้ใช่ปีติหรือเปล่าคะ ? หรือคำว่าปีติใช้กับสมาธิระดับฌานเท่านั้นคะ ?
๓. โยมมาถูกทางแล้วใช่ไหมคะ ? ถึงจะยังฟุ้งซ่านอยู่ก็ทำต่อไปใช่ไหมคะ ?
ตอบ : ถ้าไม่อิ่ม ไม่เบื่อ ไม่หน่าย ในการปฏิบัติภาวนา แสดงว่ากำลังสมาธิอย่างน้อยต้องถึงระดับปีติแล้ว กำลังจะขึ้นชั้น "อนุบาล ๑" ให้พยายามทำต่อไป